Το "Βιβλίο της Ζωής" θα είναι το πολυτιμότερο εγχείρημα του αιώνα

του Κωνσταντίνου Παπαγιάννη


Οι επιστήμονες αγωνίζονται να αποκωδικοποιήσουν τις γενετικές αλληλουχίες (DNA) όλων των σύνθετων ειδών στον πλανήτη.


Εάν μέχρι σήμερα πιστεύατε ότι οι επιχειρήσεις που διαχειρίζονται και εμπορευματοποιούν τις προσωπικές εμπειρίες και τα προσωπικά δεδομένα βρίσκονται στην υψηλότερη βαθμίδα των επιχειρήσεων με τον μεγαλύτερο τζίρο του αιώνα που διανύουμε, σας προκαλούμε να το ξανασκεφτείτε. Οι επιχειρήσεις που θα ξεπεράσουν κάθε προσδοκία στο άμεσο μέλλον πρόκειται να είναι εκείνες που θα αφοσιωθούν στη διαδικασία της κατανόησης των βιολογικών πόρων που αποτελούν των κώδικα της ζωής στον πλανήτη.


Οι επιστήμονες αγωνίζονται να συγκεντρώσουν στο αποκαλούμενο «Βιβλίο της Ζωής», τις γενετικές αλληλουχίες όλων των σύνθετων ειδών στον πλανήτη και τις σχέσει μεταξύ τους. Μέχρι σήμερα έχει αποκωδικοποιηθεί μόνο το 0,28% του σχετικού DNA. Σε αντιδιαστολή, οι χημικοί επιστήμονες ήδη από τη δεκαετία του 1930 είχαν θέσει μια σταθερή επιστημονική βάση για την ανακάλυψη και την καινοτομία μέσω του περιοδικού πίνακα των στοιχείων.


Αλλά αυτό πρόκειται να αλλάξει. Αξιοποιώντας το κατά εκατομμύρια φορές μειωμένο κόστος γενετικής αλληλουχίας (DNA sequencing) από το 2003, όπου χαρτογραφήθηκε το ανθρώπινο DNA για πρώτη φορά, ξεκίνησε πρόσφατα το πρόγραμμα γνωστό ως Earth BioGenome Project. Βάσει αυτής της μεθόδου που ακολουθείται προσπαθούμε να κατατάξουμε και να αποκωδικοποιήσουμε όλα τα είδη αυτού του πλανήτη, από τα πλάσματα που ζουν στο νερό, στη στεριά και τους ωκεανούς τα οποία αποτελούνται από κύτταρα που περιέχουν πυρήνα, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.


Τη στιγμή που θα φτάσουμε στις πλήρεις δυνατότητες χαρτογράφησης της γενετικής αλληλουχίας, θα παράγουμε 1000 – 2000 φορές περισσότερα δεδομένα σε σύγκριση με το Twitter και το Youtube μαζί! Σημαντικές βελτιώσεις θα χρειαστούν στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και την τακτική εκμάθησης των υπολογιστών/μηχανημάτων (machine learning) για την αποκωδικοποίηση πολλών σύνθετων δικτύων που διέπουν το Βιβλίο της Ζωής. Αυτό θα προσφέρει μια νέα βάση για νέες βιολογικές ανακαλύψεις και καινοτομίες σε μία νέα κλίμακα άνευ προηγουμένου. Μόνο το τροπικό δάσος του Αμαζονίου θα μπορούσε να αποτελέσει πηγή έως και του 20% των αντιμικροβιακών που χρειάζονται άμεσα για την καταπολέμηση της αντοχής στα φάρμακα. Αυτή αποτελεί και την κορυφαία πρόκληση για τον δημόσιο τομέα στον 21ο αιώνα, όπου οι θάνατοι ενδέχεται να αυξηθούν στα 10 εκατομμύρια το χρόνο έως και το 2050 εάν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα.


Ο αγκαθωτός βάτραχος του Αμαζονίου (phyllomedusa bicolor) όπως και άλλοι παρόμοιοι τροπικοί βάτραχοι μπορεί να περιέχουν το σύνολο οδηγιών των εντολών βιοπαραγωγής για τα εργαλεία εκείνα που είναι κρυμμένα στο DNA τους.


Μια νέα βιοοικονομία που δεν θα αποκλείει κανένα εκ των ενδιαφερόμενων συμμετεχόντων θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα της ανθρωπότητας στους τομείς της ενεργείας, νερού, φαγητού, υλικών, υγειονομικής περίθαλψης και τις μεταφορές, σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς με ραγδαίους ρυθμούς. Επιπλέον, αυτό το νέο είδος βιοοικονομίας έχει τη δυνατότητα να δώσει ώθηση στις αναπτυσσόμενες οικονομίες που έχουν πλούσιο απόθεμα σε βιολογική βάση για ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης με επίκεντρο την βιολογία που μπορεί να βρίσκεται σε αρμονία με τη φύση και με τους θεματοφύλακές της.


Παρόλα αυτά αγωνιζόμαστε ενάντια στο χρόνο, δεδομένης της πιέσεως που ασκείται στην περιοχή του Αμαζονίου και των πολλών πυρκαγιών που ξέσπασαν πρόσφατα. Η βιολογική βιβλιοθήκη του τροπικού δάσους κυριολεκτικά καίγεται για να δημιουργήσει χώρο για κτηνοτροφία με χαμηλή παραγωγικότητα. Αυτό θα επέφερε ένα γιγαντιαίο κόστος στην παγκόσμια οικονομία για τις επόμενες γενιές.


Ύστερα απο δεκαετίες συζητήσεων έχει πλέον γίνει ξεκάθαρο πως η διατήρηση της ζωής στον πλανήτη δεν είναι μόνο κρίσιμη για την επιβίωσή μας ως είδος, αλλά και για τη διατήρηση της τεράστιας βιολογικής γνώσης της φύσης που αποκωδικοποιείται στο Βιβλίο της Ζωής κατά τα τελευταία 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια της εξέλιξης. Σήμερα, η βιολογία έχει γίνει πλήρως ψηφιακή, έτσι ώστε οι πληροφορίες του DNA να μπορούν να κωδικοποιηθούν αποτελεσματικά στο δυαδικό σύστημα και σαν αποτέλεσμα να μπορούν να προγραμματιστούν για να απελευθερώσουν έναν ισχυρό καινοτόμο μηχανισμό εμπνευσμένο από τη φύση.


Ωστόσο, ως κρίσιμη προϋπόθεση ορίζεται πως, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να έχουμε πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα των κρατών εκείνων με πλούσια βιοποικιλότητα στις τροπικές περιοχές και να αντιμετωπίσουμε δύο αντικρουόμενους στόχους. Το Βιβλίο της Ζωής πρέπει να είναι ανοιχτό για χρήση από επιστήμονες και πρωτοπόρους των επιστημών και τεχνολογίας παγκοσμίως, καθώς και να διασφαλιστεί δίκαιη και ισάξια κατανομή των εμπορικών κερδών που μπορεί να οδηγήσουν σε χρήσιμες εφευρέσεις. Αυτή είναι η διπλή αποστολή της «Earth Bank of Codes» που ξεκίνησε σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (Global Economic Forum), σαν πρωτοβουλία στα πλαίσια του Earth BioGenome Project.


Εάν επιτευχθούν οι στόχοι, οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου ίσως χρειαστούν να ξαναδιατυπωθούν για να εκτιμηθούν σωστά τα φυσικά αποθέματα και οι υπηρεσίες που απορρέουν από αυτήν όσον αφορά τις αναπτυσσόμενες χώρες.


Ο αγώνας για τον έλεγχο της τεράστιας βιολογικής γνώσης που ενσωματώνεται στο Βιβλίο της Ζωής θα δημιουργήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και στην ανάπτυξη των καυσίμων νέας γενιάς που αποτελεί το επόμενο σύνορο για την τεχνητή νοημοσύνη στο άμεσο μέλλον.

Για να διασφαλιστεί η μέγιστη κοινωνική αξία και το δημόσιο όφελος από το Βιβλίο της Ζωής, πρέπει να ενεργήσουμε άμεσα ώστε να δημιουργήσουμε μια σωστή διαχείριση στην πρόσβαση, ανταλλαγή και χρήση των δεδομένων. Πρέπει να περιοριστεί η συγκέντρωση της πληροφορίας από τις μεγάλες εταιρείες, να εντοπίσουμε και να διαχειριστούμε προληπτικά τους κινδύνους και τις απρόβλεπτες συνέπειες μια τέτοιας περίπτωσης.

Διαβάστε επίσης: 

Εγγραφείτε στο Newsletter

  • White Facebook Icon

Στήριξε την προσπάθεια μας. 

© 2019 InDepth. Powered by Dynamicon.